De winterlinde aan de Kapel van de Verlosser in Ransberg, die onderdeel is van het beschermd monument “Witte paardenkastanjes en winterlinde”, moet omwille van acuut gevaar dringend gekapt worden. Het Agentschap Onroerend Erfgoed gaf hiervoor de noodzakelijke toestemming.
De winterlinde aan het kruispunt van de Dorpsstraat en de Kapelstraat is sinds 7 juni 2013 beschermd als waardevol erfgoedelement. Tijdens een visuele boomveiligheidscontrole in juli dit jaar werd de winterlinde al beoordeeld als zijnde in matige conditie, met vergevorderde aantasting door dikrandtonderzwam en een grote holte in de stamvoet. De boom vertoonde toen al verminderde reactiegroei en beperkte vitaliteit.
Eind oktober werd er bij een nieuwe controle honingzwam vastgesteld, een agressieve parasitaire schimmel die het wortelstelsel aantast. De combinatie van beide schimmels betekent dat de boom structureel en fysiologisch volledig is uitgeput. De achteruitgang is onomkeerbaar en de winterlinde kan niet meer worden gered.
Volgens de richtlijnen van het Agentschap voor Natuur en Bos wordt een boom als acuut gevaar beschouwd wanneer er een reëel risico bestaat op breuk of windworp in een zone met menselijke activiteit. Dat is hier duidelijk het geval. De stamvoet is ernstig aangetast waardoor de boom bij breuk in zijn geheel zal omvallen. Daarnaast staat de boom tussen twee straten met verkeer, voetgangers en een wandelpad. Tot slot bevinden zich vlakbij de boom de recent gerestaureerde Kapel van de Verlosser, een picknickbank en elektriciteitsleidingen.
Om risico’s voor mens en infrastructuur te vermijden, is het vellen van de boom dringend noodzakelijk. De winterlinde is een vertrouwd en geliefd stukje erfgoed in Ransberg. Het is bijzonder jammer dat we afscheid moeten nemen van deze boom, maar de veiligheid van onze inwoners en de recent gerenoveerde kapel staan voorop. We blijven inzetten op respectvol erfgoedbeheer en zorgen ervoor dat er een waardige opvolger komt.
De kap wordt gecompenseerd met de aanplant van een nieuwe boom. Experten raden af om die opnieuw op dezelfde plek te plaatsen, omdat de aanwezige schimmels een jonge boom meteen zouden aantasten. Daarom wordt bekeken of de nieuwe boom een plaats aan de achterzijde van de kapel kan krijgen, waar hij in gezonde omstandigheden kan opgroeien.
Er zal aan de boom een bordje geplaatst worden zodat omwonenden en bezoekers geïnformeerd zijn over de noodzaak van de kap en de toekomstige aanplant. Daarnaast zal er een atelier in Kortenaken gecontacteerd worden met de vraag of zij een kunstwerk kunnen maken met het hout van de winterlinde, zodat er een blijvende, tastbare herinnering ontstaat aan deze historische boom.